Идет загрузка...
Сегодня:  Пятница, 14 Мая, 2021 года

Статьи

Երեխաների դաստիարակության դրվածքը հին Հռոմում (4)

23:23, Воскресенье, 11 Апреля, 2021 года
Երեխաների դաստիարակության դրվածքը հին Հռոմում (4)

Այն բանից հետո, երբ երիտասարդն ավարտել է իր ուսումնառությունը և տղամարդու տոգա է հագել, հայրը նրան հաճախ ուղարկել է օտար երկրներ, որպեսզի լրացնի իր կրթությունը: Հիմնականում ուղարկել են Աթենք, Ռոդոս, Պերգամ կամ Ալեքսանդրիա, որտեղ երիտասարդներին հրապուրել է որևէ նշանավոր ուսուցչի փառքը: Մյուսները քերականի կամ հռետորի դպրոցից միանգամից մտել են հասարակական կյանք: Նրանք իրենց ղեկավար են ընտրել որևէ նշանավոր հռետորի կամ իրավաբանի, որին նաև օգնել են նրա աշխատանքում: Որոշներն էլ գնացել են իրենց հայրենական կալվածք տնտեսությունը ղեկավարելու համար:

Քվինթիլիանոսի ժամանակներում աշակերտներին ամիսը մեկ անգամ հանձնարարվել է շարադրություն գրել: Օգոստոս կայսեր թոռներին ուսուցանած Վերիոս Փլակոսն առաջինն եղել, որ մտահղացել է աշակերտներին խրախուսելու համար նրանց միջև մրցություն կազմակերպել և հաղթողին գիրք նվիրել: Արձակուրդները սկսվել են հունիսյան իդեներից և ավարտվել հոկտեմբերյան իդեներով (հունիսի 13-ից հոկտեմբերի 15): Բացի այդ չորս ամիսներից, եղել են նաև տոնական օրերի արձակուրդներ: Ինչպես տեսնում եք, աշխատել են երեխայի գլուխը շատ չծանրաբեռնել: Չնայած հանգստյան օրերի առատությանը, ծույլ աշակերտները կարողացել են դպրոց չհաճախելու այլ պատճառներ էլ գտնել. Նրանք հիվանդ են ձևացել՝ ընդունելով տանջահար տեսք: Այդպիսի աշակերտները իրենց ենթարկել են պատժվելու ռիսկի, որի համար ուսուցիչները միշտ պատրաստ են եղել: Եթե հավատանք բանաստեղծ Հորացիուսին, նա շատ դառը հիշողություններ է պահպանել իր ուսուցչի մասին: Աշակերտին ապտակելը, քանոնով, ճիպոտով կամ գոտիով հարվածելը սովորական երևույթներ են եղել: Որպես պատիժ տրվել են նաև առանձնահատուկ դասեր կամ հանձնարարականներ, որոնք հարկավոր է եղել կատարել գրավոր: Կայսրության ժամանակներում պետությունն աստիճանաբար միջտամտել է այդ կրթության գործին: Սկզբում կայսրերը ղեկավարվել են ժողովրդական կրթության գործին օգնելու ազնիվ ցանկությամբ: Օգոստոսն հենց իր պալատում դպրոց է բացել, և այդ դպրոցի ուսուցիչն աշխատավարձ է ստացել: Տիբերիոս կայսրը հովանավորել է ուսուցիչների դասին և սենատոր է դարձրել մի սովորական դպրոցական ուսուցչի: Վեսպասիանոս կայսրն առաջինն է եղել, որ պատական գանձարանի միջոցներով մի քանի ուսուցիչ է պահել: Տրայանոս կայսրը մի շատ յուրօրինակ հաստատության՝ Սննդային հիմնադրամի միջոցով ապահովել է 5000 իտալացի երեխաների ուսուցումը: Իսկ Ադրիանոս կայսրն այս հիմնադրամի բարեգործության ոլորտում ընդգրկել է նաև բոլոր պրովինցիաները. նա հիմնել է բազմաթիվ դպրոցներ, դրանց դրամական օգնություն է ցուցաբերել և դրանցում ուսուցիչներ է նշանակել պետական աշխատավարձով: Նա հիմնել է մի ընդարձակ ուսումնական հաստատություն, որի անունն էր «Աթենեոս», որում հույն և լատին հռետորները զարգացրել են իրենց գաղափարները երետասարների բազմամարդ լսարանի առջև: Անտոնինոս կայսրը բազմաթիվ հարկերից ու տուրքերից ազատել է հռետորներին ու փիլիսոփաներին, քերականներին ու բժիշկներին, բայց միաժամանակ նա ճշգրիտ սահմանել է, թե յուրաքանչյուր քաղաք այդ արտոնություններից օգտվող քանի ուսուցիչ պետք է ունենա: Ամենափոքր քաղաքների համար սահմանվել է հինգ բժիշկ, երկու փիլիսոփա և երեք քերական: Դպրոցներ պահելու համար ծախսերը հիմնականում քաղաքներն են կատարել, և կայսրներն իրենց հաճախակի նվիրատվություններով միայն օգնել են քաղաքային ինքնակառավարման օրգաններին: Դա եղել դպրոցական գործի հիրավի մունիցիպալ կազմակերպում:

Մարկոս Ավրելիոս կայսրը 176 թվականին զգալի գումար է ծախսել Աթենքում փիլիսոփայության չորս ամբիոն, ճարտասանության երկու ամբիոն, սոփեստաբանության մեկ ամբիոն և գործնական պարապմունքների մեկ ամբիոն բացելու համար: Ալեքսանդրոս Սևերոսը բացել է քերականության, հռետորաբանության, բժշկության, մաթեմատիկայի, շինարարական արվեստում մեխանիկայի կիրառման դպրոցներ. ընդ որում աղքատ երեխաները, որոնց ծնողներն ի վիճակի չեն եղել վճարել ուսման համար, իրավունք են ունեցել մեկ տարի ձրի հաճախել այդ դպրոցներ: Հուլիանոս կայսեր հրապարակած օրենքներից մեկը վկայում է, որ հանրային ուսումնական հաստատությունների ուսուցիչների նշանակման իրավունքը վերապահվել է հենց կայսրին, բայց քանի որ նա չէր կարող ամենուր լինել, ապա ուսուցչի թեկնածուների փորձաքննությունը հանձնարարվել է յուրաքանչյուր քաղաքի հոգաբարձուների խորհրդին: Մարսելը, Բորդոն, Օտենը, Տրիրը դարձել են լուսավորության նշանավոր կենտրոններ: Գրացիանոս և Թեոդոսիա կայսրերի դեկրետները սահմանել են ամբիոնների թիվն ու աշխատավարձերի չափը: 370 թվականին Վալենտիանոս 1-ինի էդիկտը վերաբերել է հռոմեացի աշակերտների հսկողությանը: Երիտասարդը պարտավոր է եղել ունենալ այն պրովինցիայի մագիստրատի կողմից ստորագրված վկայական, որտեղ որ ծնվել է: Այդ վկայականում նշվել են նրա ծննդյան վայրը, տարիքը և ստացած կրթությունը: Բացի այդ նա պարտավոր է եղել ներկայանալ իշխանություններին և հայտարարել, թե ինքն ինչ առարկաներ է մտադիր սովորել և որտեղ է ապրելու: Այնուհետև պրետորը (ոստիկանապետ) տեղեկացվել է, թե նա արդյո՞ք բավականաչափ ջանադիր է դպրոցում, արդյո՞ք հաճախակի է թատրոն գնում ու խաղերով տարվում, արդյո՞ք ուշ չի տուն վերադառնում: Եթե նա դժգոհության առիթ է տվել, նրան վտարել են իր հայրենիք:

Продвижение этого поста

Нравится
0
Не нравится
0
| | |
325 | 0 | 0
Facebook
COMMENT.am